Η συμβολή των αντιοξειδωτικών στην υγεία

Διατροφικές Διαταραχές και κίνδυνοι υγείας
02/04/2018
Βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία
11/05/2018

Τα κύτταρα του σώματός μας αντιμετωπίζουν διάφορες απειλές κάθε σε καθημερινή βάση. Ιοί και μολύνσεις τους επιτίθενται. Οι ελεύθερες ρίζες, επίσης, μπορούν να καταστρέψουν τα κύτταρα μας και το DNA. Κάποια κύτταρα μπορούν να θεραπευτούν από τη ζημιά, ενώ κάποια άλλα όχι. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα μόρια που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες μπορούν να συμβάλλουν στη διαδικασία της γήρανσης. Επίσης είναι υπεύθυνες για ασθένειες όπως καρκίνο, διαβήτη και καρδιακές παθήσεις.

Τα αντιοξειδωτικά είναι χημικά που βοηθούν στο να σταματήσει ή να περιοριστεί η ζημιά η οποία προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες. Το σώμα μας χρησιμοποιεί τα αντιοξειδωτικά για να ισορροπήσει τις ελεύθερες ρίζες. Αυτό τις εμποδίζει από τα να δημιουργήσουν ζημιά σε άλλα κύτταρα. Τα αντιοξειδωτικά μπορούν να προστατέψουν και να ανατρέψουν κάποια από τη ζημιά. Αυτά επίσης ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

 

Πορεία προς τη βελτίωση της υγείας

Οι ελεύθερες ρίζες είναι φυσικά ή ανθρωπογενή στοιχεία. Μπορεί να είναι:

  • Χημικά που το σώμα μας παράγει μετατρέποντας την τροφή σε ενέργεια
  • Περιβαλλοντολογικές τοξίνες, όπως ο καπνός, το αλκοόλ και η μόλυνση
  • Υπεριώδεις ακτίνες από τον ήλιο ή από τα κέντρα μαυρίσματος σώματος (σολάριουμ)
  • Ουσίες που βρίσκονται σε επεξεργασμένες τροφές

Μπορούμε, επίσης να καταπολεμήσουμε και να μειώσουμε τις ελεύθερες ρίζες και τη ζημιά που αυτές προκαλούν. Το κόψιμο του καπνίσματος, η ασφαλής έκθεση στον ήλιο και η υγιεινή διατροφή μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά. Τα αντιοξειδωτικά επίσης, μπορούν να βοηθήσουν.

Το σώμα μας παράγει κάποια αντιοξειδωτικά. Επιπλέον, μπορούμε να τα προσλάβουμε μέσω κάποιων συγκεκριμένων τροφών και βιταμινών. Κοινά αντιοξειδωτικά περιλαμβάνουν:

  • Βιταμίνη Α
  • Βιταμίνη C
  • Βιταμίνη Ε
  • Βήτα καροτίνη
  • Λυκοπένιο
  • Λουτεϊνη
  • Σελήνιο

Τα περισσότερα αντιοξειδωτικά μπορούμε να τα πάρουμε ακολουθώντας μια υγιεινή διατροφή. Αυτή περιλαμβάνει έναν συνδυασμό από πολύχρωμα φρούτα και λαχανικά. Προϊόντα ολικής άλεσης, σπόροι και ξηροί καρποί επίσης μας παρέχουν καλά θρεπτικά στοιχεία

 

  • Η βιταμίνη Α βρίσκεται στο γάλα, στο βούτυρο ,στα αυγά και στο συκώτι

 

  • Η βιταμίνη C βρίσκεται στα περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Καλό είναι να τρώμε φρούτα όπως μούρα, πορτοκάλια, ακτινίδια, πεπόνια και παπάγια. Επίσης, να καταναλώνουμε λαχανικά όπως μπρόκολο, πιπεριές, τομάτες, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών και λάχανο.

 

  • Τη βιταμίνη Ε μπορούμε να τη βρούμε σε κάποιους ξηρούς καρπούς και σπόρους. Για παράδειγμα, στα αμύγδαλα, στους ηλιόσπορους στα φουντούκια και στα φιστίκια. Επίσης, βρίσκεται σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι και το λάχανο. Επιπλέον, Βιταμίνη Ε εμπεριέχεται στη σόγια, στο καλαμπόκι και στο έλαιο κράμβης.

 

  • Τη βήτα-καροτίνη τη βρίσκουμε σε φρούτα και λαχανικά με ζωηρά χρώματα. Σε φρούτα όπως ροδάκινα, βερίκοκα, παπάγια, μάνγκο και πεπόνια. Στα λαχανικά μπορούμε να τη βρούμε σε καρότα, αρακά, μπρόκολο, κολοκύθια και γλυκοπατάτες. Καθώς επίσης και σε κάποια πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως σε ζαχαρότευτλα, σπανάκι και λάχανο.

 

  • Το λυκοπένιο βρίσκεται σε ροζ και κόκκινα φρούτα και λαχανικά. Αυτά περιλαμβάνουν ροζ γκρέιπφρουτ, καρπούζι, βερίκοκα και τομάτες.

 

  • Η λουτεϊνη περιέχεται σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι και το λάχανο. Επίσης, μπορούμε να το βρούμε στο μπρόκολο, στο καλαμπόκι, στον αρακά ,στην παπάγια και στα πορτοκάλια.

 

  • Το σελήνιο βρίσκεται σε ζυμαρικά, ψωμί και σε σιτηρά που περιλαμβάνουν το καλαμπόκι, το στάρι και το ρύζι. Επίσης μπορούμε να το βρούμε σε ζωικά προϊόντα όπως στο βοδινό κρέας , στο ψάρι , στη γαλοπούλα και στο κοτόπουλο. Καθώς και σε ξηρούς καρπούς , όσπρια, αυγά και τυρί.

 

Κάθε αντιοξειδωτικό έχει μια διαφορετική χημική σύνθεση. Το καθένα παρέχει διαφορετικά οφέλη για την υγεία. Όμως, η μεγάλη ποσότητα ενός αντιοξειδωτικού μπορεί να είναι ζημιογόνα για την υγεία. Καλό είναι να μιλήσετε με το γιατρό σας προτού αλλάξετε τη διατροφή σας η πάρετε συμπληρώματα.

 

Πράγματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη

 

Οι γιατροί συνιστούν να ακολουθούμε μια ισορροπημένη διατροφή που να περιλαμβάνει φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Επιπλέον, θα πρέπει να περιέχει μεταλλικά στοιχεία, φυτικές ίνες και άλλες βιταμίνες. Τρώγοντας υγιεινά μειώνουμε των κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων ασθενειών. Όμως, τα αντιοξειδωτικά από μόνα τους δεν μπορούν να εμποδίσουν χρόνιες καταστάσεις.

Μερικοί άνθρωποι επιλέγουν να παίρνουν συμπληρώματα αντιοξειδωτικών. Όμως, πολλά απ’ αυτά δεν ισορροπημένα. Επίσης, δεν είναι εγκεκριμένα ή ορισμένα από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Αυτό σημαίνει ότι τα συστατικά και η προτεινόμενη δόση που αναγράφονται στη συσκευασία πιθανόν να μην είναι σωστά.

Επιπλέον, ο οργανισμός του καθενός ανταποκρίνεται διαφορετικά στα αντιοξειδωτικά. Αυτά μπορεί να περικλείουν κινδύνους ή να έχουν αρνητικές συνέπειες όσον αφορά την υγεία. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που καπνίζουν βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να προσβληθούν από καρκίνο του πνεύμονα. Λαμβάνοντας υψηλές δόσεις βήτα –καροτίνης μπορεί ο κίνδυνος εμφάνισης της συγκεκριμένης ασθένειας να αυξηθεί περαιτέρω. Επίσης, είναι πολύ πιθανό τα αντιοξειδωτικά να αλληλεπιδράσουν με κάποια φάρμακα.

Μιλήστε με το γιατρό σας προτού λάβετε υψηλές αντιξειδωτικών. Αυτός είναι σε θέση να σας βοηθήσει για το εάν χρειάζεστε συμπληρώματα καθώς και για το ποια είναι κατάλληλα για εσάς.

Μαρία Ρίτσου
Μαρία Ρίτσου
Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος