Vegan διατροφή και πιθανές ελλείψεις

Τι να προσέχουμε στα light προϊόντα;
07/10/2019
Συμβουλές ενάντια στο σπλαχνικό λίπος
09/10/2019

Με την πάροδο του χρόνου και τις εξελίξεις που μας κατακλύζουν στο χώρο της διατροφής και όχι μόνο ,φαίνεται ότι πολλοί άνθρωποι κάνουν στροφή στις μέχρι τώρα διατροφικές τους συνήθειες ακολουθώντας άλλα πρότυπα και μοντέλα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο βιγκανισμός (veganism) που φαίνεται να έχει υιοθετηθεί από πληθώρα ανθρώπων ανά τον κόσμο. Οι vegan ή αυστηρά χορτοφάγοι δεν καταναλώνουν καθόλου προϊόντα ζωικής προέλευσης, ενώ γενικά αντιτίθενται στη βία και τη βαρβαρότητα, που συνδέεται με την κατανάλωση κρέατος, γαλακτοκομικών και αυγών, καλλυντικών που έχουν πειραματισθεί πρώτα πάνω σε ζώα, παραγωγής ρούχων από δέρμα και γούνα κ.λπ.

Η άφθονη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών φαίνεται να έχει προστατευτική δράση ενάντια σε πολλά νοσήματα και είδη καρκίνου. Ωστόσο, η αυστηρά χορτοφαγική δίαιτα από την οποία αποκλείονται ολόκληρες ομάδες τροφίμων, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες ελλείψεις σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία προκαλώντας τελικά προβλήματα στον οργανισμό και στην υγεία του ατόμου.

  • Ω-3 ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ

Τα Ω3 λιπαρά οξέα είναι ένα είδος υγιεινών και απαραίτητων λιπαρών με πολλαπλά οφέλη για την υγεία. Δίαιτες στις οποίες δεν περιλαμβάνονται αυγά, ψάρια κλπ έχουν σαν αποτέλεσμα ανεπαρκή πρόσληψη του ατόμου σε ω3 λιπαρά οξέα τα οποία είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την πρόληψη της υγείας της καρδιάς, την προστασία από αυτοάνοσα νοσήματα, την  προστασία των ματιών αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου.  Συγκεκριμένα ο εγκέφαλός μας αποτελείται κατά το 60% από λίπος. Έτσι όταν στερούμε το λίπος από τον οργανισμό μας μπορεί να προκληθούν συμπτώματα όπως brain fog ,κατάθλιψη ,κόπωση και άγχος.

  • ΒΙΤΑΜΙΝΗ D

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι vegan έχουν πολύ χαμηλή πρόσληψη βιταμίνης D και συγκεκριμένα προσλαμβάνουν το ¼ βιταμίνης D σε σχέση με τα παμφάγα άτομα. Για τους vegan λοιπόν, η επάρκεια στη βιταμίνη αυτή εξαρτάται τόσο από την έκθεση στον ήλιο αλλά και από την κατανάλωση τροφίμων ενισχυμένων με βιταμίνη D, όπως είναι το γάλα σόγιας, το γάλα ρυζιού ,ο χυμός από πορτοκάλια, δημητριακά και ορισμένες ενισχυμένες μαργαρίνες. Άτομα που δεν έχουν πρόσβαση ή δυνατότητα αγοράς τέτοιων προϊόντων θα πρέπει να λαμβάνουν ειδικά συμπληρώματα. Έλλειψη βιταμίνης D έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σκλήρυνσης κατά πλάκας, σακχαρώδη διαβήτη, διαφόρων μορφών καρκίνου, καρδιακής νόσου, ψυχιατρικών νόσων και αυτοάνοσων νοσημάτων.

  • ΣΙΔΗΡΟΣ

Ο σίδηρος διακρίνεται σε δύο είδη, στον αιμικό και μη-αιμικό σίδηρο. Ο μη-αιμικός σίδηρος προέρχεται από φυσικές πηγές (φρούτα ,λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί και δημητριακά) και απορροφάται από τον οργανισμό σε ποσοστό μόλις 2 με 10%. Για τον λόγο αυτό οι vegan φαίνεται να έχουν χαμηλότερα επίπεδα φερριτίνης σε σχέση με άτομα που ακολουθούν το πρότυπο της μεσογειακής διατροφής.

  • ΒΙΤΑΜΙΝΗ Β-12

Η βιταμίνη Β12 είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον οργανισμό καθώς επιτελεί πολλές λειτουργίες. Οι πιο σημαντικές είναι ότι συμβάλλει σημαντικά στην παραγωγή του DNA και των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Δεδομένου ότι το σώμα μας δεν παράγει βιταμίνη Β12, θα πρέπει να προσλαμβάνεται από τροφές ζωικής προέλευσης, ή από συμπληρώματα διατροφής και μάλιστα, σε τακτική βάση. Δεδομένου λοιπόν ότι η Β12 είναι ζωικής προέλευσης οι vegan εμφανίζουν έλλειψη στη βιταμίνη αυτή καθώς και αυξημένα επίπεδα ομοκυστείνης ,που σχετίζεται άμεσα με αθηροσκλήρωση και καρδιαγγειακά νοσήματα ,καθώς επίσης και με τραυματισμούς λόγω οστεοπόρωσης. Επιπλέον, έλλειψη Β12 μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές και ψυχολογικές διαταραχές όπως αταξία, ψυχώσεις, παραισθήσεις, αποπροσανατολισμό, άνοια, ακόμα και αδυναμία συγκέντρωσης.

Πολυάριθμες διεξαχθείσες έρευνες, έχουν δείξει ότι η αυστηρά χορτοφαγική διατροφή επιφέρει ποικίλα οφέλη και πλεονεκτήματα στον οργανισμό. Κρίνεται όμως απαραίτητη η υποστήριξη από κάποιον διατροφολόγο προκειμένου να αποφευχθούν όσο το δυνατόν περισσότερες ελλείψεις από τον οργανισμό, καθώς και συχνές εξετάσεις για έλεγχο βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Σωστά σχεδιασμένη χορτοφαγική διατροφή μπορεί να αποδειχτεί κατάλληλη για κάθε στάδιο της ανθρώπινης ζωής και εξέλιξης.

Μαρία Ρίτσου
Μαρία Ρίτσου
Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος